Những Điều Khiến Chó Căng Thẳng Mà Người Nuôi Cần Tránh
Bạn yêu chú chó của mình. Bạn mua cho chúng những món ăn vặt yêu thích, dắt chúng đi dạo, mua đồ chơi để rồi chúng phá tan ngay lập tức, và có lẽ trong điện thoại của bạn còn có ít nhất 47 bức ảnh chúng đang ngủ ở đúng một tư thế y hệt nhau.
Vậy làm sao bạn có thể khiến chúng căng thẳng được?
Câu trả lời đáng ngạc nhiên là: đôi khi, chính bạn làm điều đó mà chẳng hề nhận ra.
Chó trải nghiệm căng thẳng cũng giống con người, nhưng chúng không phải lúc nào cũng thể hiện theo những cách mà chúng ta dễ nhận biết. Một chú chó có thể liếm môi, ngáp, đi đi lại lại, trốn tránh, đứng bất động hoặc đột nhiên trở nên im lặng bất thường. Hiểu được những dấu hiệu này có thể giúp bạn nhận ra khi người bạn bốn chân của mình đang không thoải mái, trước khi tình trạng căng thẳng trở thành một vấn đề lớn hơn.
Dưới đây là một số điều phổ biến mà người nuôi nên tránh nếu muốn mang đến cho chú chó của mình một cuộc sống bình yên và hạnh phúc hơn.
1. Thay Đổi Quy Tắc Liên Tục
Hãy tưởng tượng bạn được cho phép ngồi trên ghế sofa hôm nay, nhưng đến ngày mai lại bị mắng vì làm đúng điều đó.
Khó hiểu đúng không?
Chó cũng có thể cảm thấy bối rối tương tự khi các quy tắc trong nhà liên tục thay đổi. Nếu hôm nay chó được phép lên sofa nhưng lúc khác lại bị cấm, hoặc một thành viên trong gia đình cho phép chúng nhảy lên người trong khi người khác lại phạt vì hành vi đó, chú chó có thể gặp khó khăn trong việc hiểu mình nên làm gì. Việc huấn luyện không nhất quán có thể khiến chó thất vọng và căng thẳng.
Hãy cố gắng thiết lập những quy tắc rõ ràng mà tất cả mọi người trong gia đình đều tuân theo.
Nhất quán không có nghĩa là biến ngôi nhà của bạn thành một học viện quân sự. Đơn giản là chú chó nên có khả năng dự đoán điều gì sẽ xảy ra khi chúng thực hiện một hành vi nhất định.
2. Quá Vội Vàng Trong Việc Huấn Luyện
Hôm qua chú chó của bạn vừa học được “ngồi”. Hôm nay, bạn đã sẵn sàng dạy “ở yên”, “đi sát chân”, “bỏ nó ra” và cả khả năng chạy về hoàn hảo khi được gọi giữa một công viên đông đúc.
Trong khi đó, chú chó của bạn đang tự hỏi tại sao mọi người đột nhiên trở nên khó tính đến vậy.
Huấn luyện cần có thời gian. Chuyển sang các mệnh lệnh nâng cao quá nhanh, đưa các yếu tố gây xao nhãng vào trước khi chó sẵn sàng, hoặc mong đợi chúng cư xử hoàn hảo trong những môi trường xa lạ có thể làm gia tăng sự thất vọng và căng thẳng.
Thay vào đó, hãy xây dựng kỹ năng từng bước.
Bắt đầu ở một nơi yên tĩnh. Khi chú chó đã hiểu một hành vi, từ từ đưa chúng đến những môi trường mới và thêm các yếu tố gây xao nhãng. Một mệnh lệnh được thực hiện hoàn hảo trong phòng khách chưa chắc sẽ hiệu quả ngay tại một công viên đông đúc, bởi chó phụ thuộc rất nhiều vào bối cảnh khi học.
Kiên nhẫn không có nghĩa là làm chậm quá trình huấn luyện.
Kiên nhẫn chính là một phần của việc huấn luyện.
3. Sử Dụng Hình Phạt Hoặc Đe Dọa
Một giọng nói lớn, ánh mắt giận dữ hoặc việc dùng hành động thể chất để đe dọa chó có thể trông giống như một cách nhanh chóng để ngăn chặn hành vi không mong muốn.
Nhưng sợ hãi không đồng nghĩa với hiểu biết.
Những phương pháp lỗi thời dựa trên hình phạt hoặc sự thống trị có thể khiến chó sợ hãi và lo âu thay vì giúp chúng hiểu mình nên làm gì. Các phương pháp hiện đại nhấn mạnh giao tiếp rõ ràng và củng cố tích cực, khen thưởng những hành vi mong muốn đồng thời kiểm soát hành vi không phù hợp mà không tạo ra nỗi sợ hãi.
Hãy thử nghĩ theo cách này: nếu chú chó của bạn gặm giày, chỉ khiến chúng sợ bạn sẽ không dạy cho chúng biết thay vào đó nên gặm thứ gì.
Hãy đưa cho chúng một lựa chọn phù hợp và thưởng khi chúng chọn nó.
4. Quên Mất Rằng Chó Vẫn Là Chó
Chú chó của bạn đào tung khu vườn.
Chúng lấy trộm thứ gì đó từ thùng rác.
Chúng dành mười lăm phút để ngửi một thứ gì đó cực kỳ kinh khủng trong lúc đi dạo.
Và giờ bạn tự hỏi tại sao chúng không thể cư xử như một người bạn cùng phòng tí hon.
Vấn đề là chúng không phải một người bạn cùng phòng tí hon.
Gặm nhấm, đào bới, đánh hơi, khám phá và tìm kiếm thức ăn là những hành vi tự nhiên của loài chó. Tất nhiên, chó vẫn cần có giới hạn, nhưng trừng phạt chúng vì mọi hành vi tự nhiên có thể tạo ra căng thẳng không cần thiết. Thay vào đó, hãy quản lý môi trường xung quanh và cung cấp những cách phù hợp để chúng thỏa mãn các bản năng đó.
Nếu chú chó của bạn thích gặm, hãy cho chúng những món đồ an toàn để gặm. Nếu chúng thích đánh hơi, hãy để chúng khám phá trong lúc đi dạo.
Đôi khi, giải pháp tốt nhất không phải là dạy chó ngừng làm chó. Mà là cho chúng một cách an toàn để được là chính mình.
5. Cho Rằng Chó Của Bạn Thích Được Ôm
Con người chúng ta thường thể hiện tình cảm bằng những cái ôm.
Nhưng chó không nhất thiết cũng cảm thấy như vậy.
Một số chú chó thích tiếp xúc gần gũi, trong khi những chú khác có thể cảm thấy không thoải mái hoặc bị đe dọa khi bị ôm. Hãy chú ý đến cách chú chó phản ứng thay vì mặc định rằng cách thể hiện tình cảm yêu thích của bạn cũng là cách chúng thích.
Nếu chú chó quay đầu đi, trở nên cứng người, liếm môi, cụp tai ra sau hoặc cố gắng tránh xa, hãy cho chúng một chút không gian. Đây có thể là những dấu hiệu cho thấy chúng đang không thoải mái.
Có rất nhiều cách khác để thể hiện tình yêu: nhẹ nhàng vuốt ve, chơi cùng nhau, đi dạo hoặc đơn giản là ngồi bên cạnh chúng.
Cách thể hiện tình cảm tuyệt vời nhất là cách mà chú chó của bạn thực sự yêu thích.
6. Bỏ Qua Nhu Cầu Vận Động Và Kích Thích Tinh Thần
Một chú chó phải ở nhà cả ngày mà chẳng có gì để làm cuối cùng có thể quyết định rằng đồ nội thất của bạn trông giống một hoạt động giải trí tuyệt vời.
Hoạt động thể chất thường xuyên rất quan trọng đối với chó, nhưng kích thích tinh thần cũng vậy. Đi dạo, chơi đùa, huấn luyện, đánh hơi, đồ chơi tương tác và cơ hội khám phá có thể giúp ngăn ngừa sự buồn chán và giảm căng thẳng.
Và hãy nhớ: đi dạo không chỉ đơn thuần là tập thể dục.
Đối với một chú chó, đó có thể là báo buổi sáng, mạng xã hội và tiểu thuyết trinh thám gộp lại trong một.
Hãy để chúng dừng lại và đánh hơi một cách an toàn. Điều này có thể mang lại sự kích thích tinh thần rất giá trị.
7. Ép Chó Tham Gia Các Tình Huống Xã Hội
“Đừng lo, chó nhà tôi thân thiện lắm!”
Có lẽ bạn đã từng nghe câu này khi một chú chó khác đang tiến về phía chó của bạn.
Nhưng không phải chú chó nào cũng muốn gặp mọi chú chó khác — và điều đó hoàn toàn bình thường.
Một số chú chó trở nên căng thẳng khi ở gần người hoặc động vật xa lạ. Những chú khác có thể cảm thấy quá tải trong môi trường đông đúc. Cho phép người lạ, trẻ em hoặc những con vật khác tiến lại gần chó mà không quan tâm đến sự thoải mái của chúng có thể làm gia tăng lo âu và thậm chí dẫn đến hành vi phòng vệ.
Hãy quan sát ngôn ngữ cơ thể của chó và cho chúng khả năng tạo khoảng cách.
Một chú chó không cần phải chào hỏi mọi chú chó mà chúng gặp để có kỹ năng xã hội tốt.
Đôi khi, lịch sự phớt lờ mới là cách tương tác hoàn hảo.
8. Bỏ Qua Những Âm Thanh Lớn
Bão giông, pháo hoa, máy hút bụi, công trường xây dựng và những tiếng động bất ngờ khác có thể khiến chó sợ hãi.
Đáng tiếc là bạn không thể gọi điện cho thời tiết và nhờ nó giảm tiếng sấm xuống một chút.
Nhưng bạn có thể chuẩn bị.
Hãy tạo một khu vực yên tĩnh, thoải mái để chú chó có thể lui vào khi xuất hiện tiếng động lớn. Trong những sự kiện có thể dự đoán trước như pháo hoa, hãy giữ chúng an toàn trong nhà và trấn an theo cách mà chúng cảm thấy dễ chịu nhất. Mỗi chú chó có cách đối phó khác nhau: một số muốn ở gần chủ, trong khi những chú khác thích tìm đến một nơi yên tĩnh.
Điều quan trọng là cho chú chó của bạn một lựa chọn an toàn.
9. Biến Việc Đi Khám Thú Y Thành Một Cuộc Tấn Công Bất Ngờ
Đối với nhiều chú chó, bác sĩ thú y gắn liền với những mùi hương kỳ lạ, người lạ, các động vật khác, những chuyến đi bằng ô tô và đôi khi là những thủ thuật không mấy dễ chịu.
Vì vậy, việc chúng không quá hào hứng với chuyện đi khám cũng hoàn toàn dễ hiểu.
Bạn có thể khiến những chuyến đi thú y bớt căng thẳng hơn bằng cách giúp chú chó hình thành những liên tưởng tích cực với trải nghiệm này. Những chuyến đi ô tô ngắn và dễ chịu nhưng không phải lúc nào cũng kết thúc ở phòng khám thú y có thể giúp chó không hình thành suy nghĩ rằng mọi chuyến đi bằng ô tô đều có nghĩa là “đến bác sĩ”. Một số phòng khám cũng có thể cho phép những chuyến ghé thăm ngắn, nơi chú chó có thể khám phá môi trường xung quanh mà không cần có lịch hẹn.
Một chút chuẩn bị có thể biến “Ôi không, bác sĩ thú y!” thành “Khoan... ở đây có đồ ăn vặt à?”
10. Bỏ Qua Những Dấu Hiệu Cảnh Báo
Chó liên tục giao tiếp. Chúng ta chỉ cần học cách hiểu ngôn ngữ của chúng.
Căng thẳng có thể biểu hiện qua:
Ngáp hoặc liên tục liếm môi
Cụp tai ra sau
Tư thế hạ thấp
Cụp đuôi
Thở hổn hển nhiều
Đi đi lại lại
Cơ thể cứng đờ hoặc bất động
“Whale eye”, khi phần lòng trắng của mắt trở nên rõ ràng
Cố gắng tránh xa
Những thay đổi đột ngột trong hành vi
Một dấu hiệu riêng lẻ không nhất thiết có nghĩa là chú chó đang căng thẳng. Bối cảnh rất quan trọng. Ví dụ, chó có thể thở hổn hển sau khi vận động đơn giản vì chúng đang nóng.
Nhưng nếu nhiều dấu hiệu xuất hiện cùng lúc, đặc biệt là để phản ứng với một tình huống cụ thể, bạn nên chú ý.
Và tuyệt đối không phạt chó vì gầm gừ hoặc cố gắng tránh xa. Những hành vi đó có thể là lời cảnh báo rằng chú chó đang cảm thấy không thoải mái. Loại bỏ những tín hiệu cảnh báo này mà không giải quyết vấn đề bên dưới có thể khiến những tình huống sau trở nên khó khăn hơn.
Bạn Nên Làm Gì Khi Chú Chó Bị Căng Thẳng?
Bước đầu tiên rất đơn giản: hãy cho chúng không gian.
Nếu có thể, hãy đưa chú chó ra khỏi điều đang khiến chúng quá tải. Giữ hành vi của chính bạn bình tĩnh, duy trì những thói quen quen thuộc và để chú chó tự lựa chọn xem chúng muốn được an ủi hay muốn có một khoảng thời gian yên tĩnh một mình.
Đừng ép chúng tương tác chỉ vì bạn nghĩ rằng chúng “ổn mà”.
Và nếu hành vi của chú chó đột nhiên thay đổi hoặc tình trạng căng thẳng kéo dài, hãy trao đổi với bác sĩ thú y. Đau đớn và các vấn đề sức khỏe khác đôi khi có thể gây ra những thay đổi trong hành vi trông giống như lo âu hoặc căng thẳng.
Chú Chó Của Bạn Không Cần Một Người Chủ Hoàn Hảo
Làm một người nuôi chó tốt không có nghĩa là bạn sẽ không bao giờ mắc sai lầm.
Điều đó có nghĩa là bạn sẵn sàng học hỏi.
Có thể bạn đã ôm chú chó của mình mà không nhận ra rằng chúng không thích điều đó. Có thể bạn đã thay đổi quy tắc từ ngày này sang ngày khác. Có thể bạn đã vội vàng trong quá trình huấn luyện vì quá hào hứng khi thấy chúng tiến bộ.
Không sao cả.
Điều quan trọng nhất là học cách lắng nghe những gì chú chó đang cố gắng nói với bạn.
Một chú chó hạnh phúc không nhất thiết phải là chú chó nghe lời mọi mệnh lệnh, chào hỏi mọi người lạ hay yêu thích mọi tình huống. Một chú chó hạnh phúc là chú chó cảm thấy an toàn, được thấu hiểu và được tôn trọng.
Vì vậy, lần tới khi chú chó liếm môi, quay đầu đi hoặc quyết định rằng chúng muốn ngồi bên cạnh bạn thay vì được ôm, hãy lắng nghe.
Có thể chúng đang nói một điều rất quan trọng:
“Con yêu bạn. Chỉ là lúc này con cần một chút không gian thôi.”
Và thành thật mà nói, tôn trọng điều đó có lẽ là một trong những cách yêu thương nhất mà bạn có thể dành cho chú chó của mình.
Source:1: https://iscdt.com/common-owner-behaviors-that-stress-dogs/2: https://petreleaf.com/blogs/blog/common-stressors-for-your-dog-and-how-to-avoid-them3: https://companyofanimals.com/uk/is-your-dog-stressed/
Writer: Thi Ban Mai Nguyen
Bình luận